به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از پایگاه اطلاع رسانی مجمع ناشران انقلاب اسلامی، منانشر، نشست «نمایشگاه کتاب مطلوب» عصر دیروز سهشنبه با موضوع بررسی سیاستهای نمایشگاه کتاب تهران با حضور جمعی از اهالی نشر و کتاب به همت مجمع ناشران انقلاب اسلامی در حوزه هنری برگزار شد.
میثم نیلی مدیرعامل مجمع ناشران انقلاب اسلامی در بخشی از این نشست با اشاره به آمارهای ارائه شده در ابتدای آن گفت: دسترسی نداشتن به کتاب، یکی از اصلیترین عوامل حضور در نمایشگاه کتاب ذکر میشود و افرادی که در نمایشگاه شرکت میکنند نیز با توجه به نظرسنجیها، حدود ۴۰ هزار تومان کتاب میخرند، یعنی بخش قابلتوجهی از بازدیدکنندگان در این حدود کتاب میخرند، همچنین بخش عمدهای از مراجعهکنندگان نیز کتب درسی خریداری میکنند.
نیلی همچنین افزود: این بخش از بازدیدکنندگان از نمایشگاه کتاب، نماد و نمودی از جامعه کتابخوان ما نیست، بلکه این آمار و اطلاعات یک آمار و اطلاعات فریبنده است و بر واقعیت استوار نیست. اگر وضعیت دسترسی به کتاب اصلاح شود، شاید انگیزههای بازدید از نمایشگاه کتاب نیز اصلاح شود.
وی تشریح کرد: همچنین اگر بخش کتب درسی از نمایشگاه جدا شود، شاید وضعیت بازدیدکنندگان تغییر کند، البته این آمار واقعیتی در فضای کتابخوانی ندارد و بازدیدهای میلیونی از نمایشگاه کتاب تهران، نوعی دلخوشی در فضای فرهنگی است.
در برگزاری نمایشگاه کتاب دچار کلیشه شدهایم
نیلی در ادامه گفت: در آمارهای بیست و پنج سال گذشته از نمایشگاه کتاب، در ۹ یا ۱۰ سال ابتدایی شاهد رشد نمایشگاه کتاب بودهایم، ولی بعد از آن دچار کلیشه و آمار شدهایم که این اتفاق مفید نخواهد بود و بهتر است در برگزاری نمایشگاه، از یک رویه مشخص پیروی شود تا بزرگترین رویداد فرهنگی انقلاب اسلامی اثر واقعی خودش را داشته باشد.
نیلی در پایان سخنانش با اشاره به هزینههای نمایشگاه کتاب در سال گذشته گفت: در سال گذشته، شهرداری تهران با اعلام رقم هزینهکرد خود برای نمایشگاه کتاب تهران، به نوعی میزان مشارکت خود را به رخ ارشاد کشید. شهرداری در آن سال، رقمی بین ۱۱ تا ۱۵ میلیارد تومان برای این نمایشگاه هزینه کرده بود و میتوان گفت که شهرداری در برگزاری نمایشگاه با ارشاد همکاری مساوی داشته است.
دولت ارتباط میان ناشر و مردم را بهبود بخشد
علی ناظری مدیر انتشارات فاتحان گفت: در دوران دفاع مقدس اینطور بود که برای عملیاتها، مسئولیت افراد مشخص میشد و افراد قبل و بعد آن و حتی تا عملیات بعدی وظایف خود را میدانستند، ولی در نمایشگاه کتاب تهران اینطور نیست، بلکه افراد در زمان برگزاری کارهایی میکنند و بعد از پایان نمایشگاه در خواب زمستانی به سر میبرند و برگزاری این جلسات میتواند مانع از به خواب رفتن دوستان شود.
وی افزود: هدف از مطرح کردن این بحثها، طرح کردن مباحث سیاسی نیست و بهتر است به این مباحث با نگاه اصلاحی نگریسته شود. در تعریف نمایشگاه در مرحله اول تصویری که از نمایشگاه در ذهن به وجود میآید این است که نمایشگاه محلی برای نمایش تولیدات نشر است تا همه از آنها باخبر شوند، اما تصویر دوم، نمایشگاهی است که بیشتر فروشگاهی بوده و اصلاً نگاه حرفهای در آن وجود ندارد.
مدیر انتشارات فاتحان گفت: در فضای واقعی، ارتباط سالمی میان ناشران و مردم وجود ندارد و دولت بهتر است به تصحیح این ارتباط کمک کند. برای بهبود این رابطه میتوان به یک نمایشگاه ـ فروشگاه فکر کرد که یک نمایشگاه حرفهای با تمام استانداردها در کنار یک فروشگاه طراحی شود.
وی اضافه کرد: همچنین در کنار آن، شبکه فروش در سراسر کشور گسترش داده شود، علاوه براین، در یک نمایشگاه باید به نیازهای فرهنگی مخاطبان توجه شود و در کنار این مسئله، تولیدکنندگان و پدیدآورندگان حوزه کتاب نیز ارزیابی شوند.
بحث فکری و نظری نمایشگاه در هیاهوی نمایشگاه کتاب گم شده است
رضا غریبی مدیر روابط عمومی مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران در ادامه این نشست گفت: بحث فکری و نظری نمایشگاه کتاب در هیاهوهای پیرامونی آن گم شده است؛ یعنی اینکه نمایشگاه کتاب در روزهایی پس از شهادت شهید مطهری(ره) برگرار میشود، نشان از توجه برگزارکنندگان آن در آن سالها اندیشههای شهید مطهری(ره) دارد.
او در ادامه گفت: به نظر من بهتر است بخش کتب درسی به فصل مناسب آن یعنی شهریورماه که در آستانه بازگشایی مدارس و دانشگاهها است منتقل شود، همچین کتب مهندسی و پزشکی با این نگاه که نمایشگاه با توجه به اندیشههای شهید مطهری(ره) برپا شده، چندان ربطی به آن ندارد.
صدای انقلاب اسلامی از نمایشگاه کتاب به گوش نمیرسد
مدیر روابط عمومی مؤسسه مطالعه تاریخ معاصر ایران گفت: این نمایشگاه باید در تراز انقلاب اسلامی برگزار شود و برخی به نوعی اتفاقات را رقم زدهاند که صدای انقلاب اسلامی در این نمایشگاه به گوش نمیرسد. ما پیوسته دم از مخاطبشناسی میزنیم، اما هیچکس سخنی از ناشرشناسی به میان نمیآورد، زیرا در حوزه نشر، یک محتسب که شلاق در دست داشته باشد نداریم.
او اضافه کرد: برخی ناشران وجود دارند که رفتار غیراخلاقی میکنند و کتاب را از یک ناشر دیگر میدزدند و منتشر میکنند و کسی از حقوق ناشران دفاع نمیکند، این نه تنها تضییع حقوق ناشر است، بلکه توهین به مخاطب نیز به حساب میآید.
در نمایشگاه کتاب باید مهارت خواندن آموزش داده شود
غریبی گفت: ما در نمایشگاه کتاب تهران، غرفه یا غرفههایی نمیبینیم که مهارتهای خواندن را آموزش دهد، حال اگر خانوادهها از نظر اقتصادی توانایی پرداختن به امر کتابخوانی برای فرزندانشان را ندارند، اما اتفاقی نیز برای اینکه کودکان مهارتهای خواندن را بیاموزند، رخ نداده است.
وی افزود: ما در دانشگاه در مقطع کارشناسی ارشد و بالاتر، کمتر میبینیم که دانشجویان اهل مطالعه باشند و بیشتر متکی به جزوه هستند و این در حالی است که دانشجویان، قشر فرهیخته جامعه هستند، پس با این وصف، دیگر نمیتوان انتظاری داشت که خانوادهها فرزندان را به سمت مطالعه ترغیب و تشویق کنند.
غریبی در پایان گفت: بهتر است بار نمایشگاه کتاب کم شود و در ازای آن، مهارتهای خواندن را آموزش دهیم، وگرنه جامعه ما به خواندن علاقه دارد، همچنین ما در تبلیغ کتاب نیز ضعیف ورود کردهایم و باید بیشتر به آن اهتمام داشته باشیم.
نقش نهادهای فرهنگی خارج از ارشاد در نمایشگاه چیست؟
ملکی از انتشارات قدر ولایت در بخش دیگری از این مراسم گفت: نقش نهادهای فرهنگی خارج از ارشاد باید در نمایشگاه کتاب مشخص شود، نهاد کتابخانهها، شورای عالی انقلاب فرهنگی و کمیسیون فرهنگی مجلس در سیاستگذاری این نمایشگاه چه نقشی دارند؟
وی افزود: واسپاری نمایشگاه کتاب به بخش خصوصی نیز به درستی انجام نشده و واسپاری یک بخش به یک اتحادیه یا انجمن تحت عنوان واسپاری به بخش خصوصی تلقی میشود.
ملکی در بخش دیگری از سخنانش به شورای سیاستگذاری نمایشگاه کتاب اشاره کرد و گفت: بهتر است این شورا متشکل از اعضای ثابت باشد تا با آمدن و رفتن دولتها تغییری در ساختار آن ایجاد نشود و اعضای ثابت در آن حضور داشته باشند.
در نمایشگاه کتاب چرخه تولید، توزیع و ترویج با هم دیده شود
حجت الاسلام علیرضا سبحانینسب مدیر نشر جمال، با اشاره به تجربههای برگزاری نمایشگاه کتاب در جهان گفت: در سطح جهان، نمایشگاههای کتاب هرکدام دارای رویکرد خاصی هستند، اما در ایران ما میخواهیم همه چیز را با هم داشته باشیم که این عمل در واقع رخ نخواهد داد، مثلاً سرای اهل قلمی هست که با برخی از اهل قلم ارتباط دارد و بخشی از نویسندگان از وجود آن بیاطلاعند.
وی افزود: در بحث ترویج نیز این مسئله صادق است، همچنین در بحث توزیع نیز به گونهای عمل میشود که برخی ناشران و مخاطبان از آن استفاده میکنند. در نمایشگاه کتاب باید چرخه و زنجیره تولید، ترویج و توزیع با هم دیده شوند.
مدیر نشر جمال گفت: در بحث ترویج، باید به شدت دقت شود و به صورت جدی برای آن برنامهریزی کرد، زیرا از خریدهای مخاطبان میتوان پی برد که خریدها کور است و افراد برای خرید برنامهای ندارند و اگر حلقه تولید، ترویج و توزیع با هم دیده شود، شاهد اتفاقات خوبی خواهیم بود.
سیاستگذاری گام اول برگزاری نمایشگاه کتاب است
محمدمهدی داوودیپور مدیر تعاونی ناشران تهران در بخش دیگری از این نشست گفت: سیاستگذاری به عنوان گام اول برگزاری نمایشگاه کتاب از همیت فوقالعادهای برخوردار است و در سایر موارد نیز، بحث طولانی است و در همین گام اول، راه طولانی برای پیمودن وجود دارد.
وی افزود: فردمحوری در سپردن امور نمایشگاه کتاب برای من بسیار مهم است، اما به شرطی که آنهایی که به یک فرد کاری را میسپارند، کار دقیق بسپارند و از آن فرد، دقیق مطالبه کنند.
سید صادق رضایی مدیر عامل سابق کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در این نشست گفت: در ارائه آمار جامعه کتابخوان در جهان، معمولاً افراد زیر ۷ سال که خواندن و نوشتن نمیدانند را به حساب نمیآورند، ولی برخی برای اینکه یک کشور را از نظر فرهنگی عقبافتاده نشان دهند، این بخش را در آمار لحاظ میکنند. همچنین در جهان، رفتن به کلیسا و خواندن انجیل و کتب مقدس را نیز جزو مطالعه به حساب میآورند، اما در کشور ما، مطالعه کتب دینی مانند قرآن، صحیفیه سجادیه و ادعیه جزو آمار مطالعه محسوب نمیشود.
نظر شما